Wanneer de zomer zich van haar felste kant laat zien, smelt er soms meer dan alleen een ijsblokje in je glas. Je lichaam wordt loom. Je hoofd voelt vol. Je nachten worden korter en plakkeriger. Je lontje misschien ook. Alles vraagt net iets meer moeite. Zelfs bewegen, slapen, denken en vriendelijk blijven.
In de yogatraditie kijken we naar hitte niet alleen als iets buiten ons, maar ook als iets dat binnenin kan oplaaien. De zomer draagt veel vuur in zich: licht, actie, buiten zijn, verlangen, plannen maken, leven. Heerlijk, natuurlijk. Tot het te veel wordt.
Hieronder deel ik enkele eenvoudige yogische en holistische tips om de hitte beter te dragen.
Kies licht, luchtig en natuurlijk
Draag lichte kleuren, liefst wit of zachte tinten. Donkere kledij houdt meer warmte vast. Kies voor katoen, linnen of andere natuurlijke stoffen die je huid laten ademen.
En ja, ik zeg het maar gewoon: voorgevulde beha’s zijn op dit soort dagen echte zweettuigen. Geef jezelf toestemming om het jezelf zo comfortabel mogelijk te maken.
Een lichte doek of hoed op je hoofd kan ook helpen wanneer je toch naar buiten moet.
Drink meer dan je gewoon bent
Bij warm weer verlies je meer vocht en mineralen door te zweten. Drink dus regelmatig, ook als je nog geen dorst hebt. Een handige richtlijn is 35 ml water per kilogram lichaamsgewicht. Een persoon van 60 kg heeft dus ongeveer 2,1 liter vocht per dag nodig, en iemand van 80 kg ongeveer 2,8 liter.
Kokoswater, water met munt, komkommerwater of lauwe kruidenthee kunnen fijn zijn. Ook watermeloen, komkommer en courgette zijn dankbare zomervoeding omdat ze veel vocht bevatten.
Eet je gewoonlijk erg zoutarm en zweet je veel, dan kan een klein snuifje extra zout in je maaltijd zinvol zijn. Heb je een medisch advies rond zout, vochtbeperking, bloeddruk of medicatie, volg dan uiteraard dat advies.
Mijd of beperk alcohol, heel gesuikerde dranken en te veel koffie. Ze maken het je lichaam vaak net moeilijker.
Eet lichter en kleiner
Op hete dagen heeft je lichaam meestal geen zin in zware maaltijden en dat is wijs van ons lijf.
Kies liever voor kleinere porties doorheen de dag. Denk aan salades, soep die afgekoeld is, fruit, gestoomde groenten en rijstgerechten.
Vlees vraagt meer vertering. Als je merkt dat je daar loom of warm van wordt, kies dan tijdelijk wat vaker vegetarisch of plantaardig.
Koel je lichaam via water
Neem een frisse douche, ook overdag. Koel de poorten van je lichaam: voeten, polsen, nek, gezicht. Soms is één nat washandje genoeg om je systeem een ander signaal te geven.
Voor het slapengaan is dit heerlijk: spoel je voeten met koel water en masseer ze daarna traag in. Je kan kokosolie gebruiken als je dat fijn vindt. Soms is eenvoud de beste yoga.
Pas je yoga aan de hitte aan
Een hittegolf is niet het moment voor intens navelwerk, lange krachtige flows, vuurademhaling of stevige achteroverbuigingen.
Kies liever voor verkoelende houdingen en trage bewegingen. Alles met zachte voorwaartse buigingen werkt vaak verkoelend. Ook liggende houdingen, eenvoudige twists, benen omhoog tegen de muur of een korte yoga nidra kunnen weldadig zijn.
Oefen bij voorkeur vroeg in de ochtend of laat op de avond. Laat je mat overdag gerust liggen als je lichaam duidelijk nee zegt. Yoga is ook luisteren.
Doe sitali pranayama: de verkoelende adem
Sitali is een klassieke yogische ademhaling die verkoelend werkt.
Ga zitten met een lange rug en een zachte nek. Krul je tong tot een klein gootje. Adem traag in door dat tuitje van je tong, alsof je door een rietje drinkt. Voel hoe de lucht koeler naar binnen komt.
Sluit daarna je mond en adem langzaam uit door je neus.
Herhaal dit enkele minuten.
Kan je je tong niet krullen? Geen probleem. Adem dan zacht in langs getuite lippen of door licht gesloten tanden. Adem uit door je neus.
Adem door je linkerneusgat
De linkerneusgatademhaling wordt in de yogatraditie verbonden met verkoeling, maan, vertraging en de meer ontvankelijke kant in ons.
Ga zitten. Sluit met je rechterduim je rechterneusgat af. Adem lang en traag in en uit door je linkerneusgat. Doe dit 3 minuten tot ... zo lang je wil.
Denk Yin tijdens Yang-dagen
De zomer is uitgesproken Yang: licht, warmte, actie, buiten, vuur, ambitie, beweging.
Dat is mooi. Maar als Yang te veel wordt, kan je prikkelbaar worden. Ongeduldig, onrustig, kortaf.
Je kan makkelijk je grenzen vergeten omdat alles buiten je roept: kom af, doe mee, leef, ga en geniet.
Precies dan hebben we Yin nodig. Yin is:
- pauzes nemen
- je tempo verlagen
- minder controle vasthouden
- zachtheid toelaten
- luisteren voor je reageert
- je terugtrekken wanneer dat nodig is
- je grenzen voelen en respecteren
- het donker opzoeken
- niet alles meteen willen oplossen
- je laten dragen door minder te doen
- horizontaal durven gaan wanneer je lichaam daarom vraagt
In het oude China werd de zomer niet alleen gezien als een tijd van vuur, maar ook als een uitnodiging om Yin te eren. Want net op het hoogtepunt van de hitte hebben we donkerte, water, stilte en ontvankelijkheid nodig.
Soms is verkoeling ook: minder berichten beantwoorden, minder uitleg geven, minder meningen binnenlaten, minder open tabbladen in je hoofd.
Gebruik munt en verkoelende kruiden
Munt is een heerlijk kruid op warme dagen. Maak muntwater, afgekoelde thee met munt of hak munt fijn en strooi het over een salade.
Naast munt zijn ook citroenmelisse, koriander, venkel, roos, hibiscus, kamille en vlierbloesem verkoelend.
Hou het simpel. Een kan water met munt op tafel kan al een mooie zomerceremonie zijn.
Je huis als grot
Gordijnen dicht. Ramen dicht wanneer het buiten warmer is dan binnen. ’s Nachts verluchten. Apparaten vermijden die warmte produceren. Minder licht, minder schermen, minder koken.
Je huis wordt even een grot, een koele schil rond je lichaam.
Zorg voor elkaar
Tijdens een hittegolf zijn sommige mensen sneller kwetsbaar: ouderen, jonge kinderen, mensen die alleen wonen, mensen met chronische klachten of mensen die moeilijker voor zichzelf kunnen zorgen.
Bel eens extra. Ga langs met watermeloen of munt-ijsthee. Vraag of het lukt om de woning koel te houden. Kijk of iemand genoeg drinkt. Verkoeling is ook iets dat we elkaar schenken.
Een yogaset voor hete dagen
Hieronder vind je een heel verkoelende practice om thuis te doen:
Yoga en ademhaling zijn ondersteunend, maar ze vervangen geen medische zorg.
En als het te warm is om veel te doen, doe dan minder, dat is de uitnodiging.
